De afgelopen maanden is de VSME-standaard steeds concreter geworden. Waar de standaard eerst vooral werd gezien als een hulpmiddel voor het MKB, verandert het speelveld rondom duurzaamheidsrapportage snel. Door de ontwikkelingen rondom de Europese Omnibus-wetgeving zal de groep ondernemingen die verplicht rapporteert onder de CSRD kleiner worden. Hierdoor ontstaat een nieuwe groep bedrijven die wel behoefte heeft aan duurzaamheidsrapportage, maar niet langer onder de wettelijke verplichtingen valt.

Juist voor deze groep krijgt de VSME een steeds belangrijkere rol.

Van verplichte rapportage naar vrijwillige standaard

De Europese duurzaamheidsrapportage heeft de afgelopen jaren een grote ontwikkeling doorgemaakt. Met de invoering van de CSRD werden steeds meer ondernemingen verplicht om uitgebreid over duurzaamheid te rapporteren.

De Omnibus-wetgeving brengt daar verandering in. Een deel van de ondernemingen die oorspronkelijk binnen de reikwijdte van de CSRD viel, zal naar verwachting niet langer verplicht zijn om volgens deze regelgeving te rapporteren.

Dat betekent niet dat de behoefte aan duurzaamheidsinformatie verdwijnt. Klanten, banken, investeerders en ketenpartners blijven vragen om inzicht in duurzaamheidsprestaties. Daarnaast blijven grotere ondernemingen informatie nodig hebben van hun leveranciers en samenwerkingspartners om hun eigen rapportages op te kunnen stellen.

Hier ontstaat een nieuwe groep ondernemingen: bedrijven die niet meer onder de verplichte CSRD-rapportage vallen, maar wel behoefte hebben aan een gestructureerde manier om duurzaamheidsinformatie te verzamelen en te delen.

De VSME als praktische oplossing

De VSME is ontwikkeld als vrijwillige standaard voor ondernemingen die niet onder de verplichte duurzaamheidsrapportage vallen. De standaard biedt een proportionele en toegankelijke manier om duurzaamheidsinformatie te rapporteren.

Door de veranderingen rondom de CSRD wordt deze rol nog belangrijker. De groep bedrijven die tussen de verplichte CSRD-rapportage en de vrijwillige MKB-rapportage viel, komt nu nadrukkelijker in beeld als gebruiker van de VSME.

De standaard blijft daarmee relevant voor het MKB, maar wordt tegelijkertijd breder toepasbaar. Het wordt niet alleen een hulpmiddel voor kleine en middelgrote ondernemingen, maar ook voor andere organisaties die vrijwillig inzicht willen geven in hun duurzaamheidsimpact.

Nieuwe versie VSME in aantocht

Omdat de VSME door een grotere en meer diverse groep ondernemingen gebruikt zal worden, worden enkele wijzigingen in de standaard verwacht.

De Europese Commissie werkt momenteel aan de verdere vaststelling van de aangepaste vrijwillige standaard. Naar verwachting kan de nieuwe draft in de komende maand worden aangenomen. Daarmee komt de vernieuwde VSME een stap dichter bij definitieve toepassing.

De verwachting is dat deze nieuwe vrijwillige standaard vanaf 2027 de meest logische basis wordt voor ondernemingen die niet onder de CSRD-verplichtingen vallen, maar wel duurzaamheidsinformatie willen of moeten rapporteren.

De basis blijft hetzelfde: een praktische en werkbare manier bieden om duurzaamheidsinformatie te rapporteren. De wijzigingen zijn vooral bedoeld om de standaard beter te laten aansluiten bij de bredere groep gebruikers.

In het kort gaat het om:

• het verwijderen van enkele datapunten;
• het toevoegen van enkele nieuwe datapunten;
• wijzigingen in de naamgeving van onderdelen van de standaard.

Het gaat dus niet om een volledig nieuwe standaard, maar om een beperkte doorontwikkeling van de bestaande VSME.

Waarom deze ontwikkeling belangrijk is

Deze ontwikkeling laat zien dat duurzaamheidsrapportage steeds meer een continuüm wordt. Niet iedere onderneming valt in dezelfde categorie: sommige bedrijven rapporteren verplicht onder de CSRD, andere organisaties kiezen vrijwillig voor een passende rapportagestandaard.

De VSME vormt hierin een belangrijke schakel. Het biedt ondernemingen een manier om mee te bewegen met de groeiende vraag naar duurzaamheidsinformatie, zonder direct de volledige omvang van verplichte rapportage toe te passen.

Een standaard werkt uiteindelijk pas echt wanneer deze aansluit bij de praktijk. Door de VSME verder te ontwikkelen voor een bredere groep gebruikers, ontstaat een rapportagevorm die niet alleen voldoet aan de behoefte van vandaag, maar ook aansluit bij de ontwikkelingen van morgen.

Van regelgeving naar werkbare praktijk

De veranderingen rondom de CSRD en de Omnibus laten zien dat duurzaamheidsrapportage voortdurend in beweging is. De focus verschuift steeds meer naar de vraag: hoe zorgen we ervoor dat organisaties op een passende manier inzicht kunnen geven in hun duurzaamheidsprestaties?

De VSME speelt daarin een belangrijke rol. Niet als alternatief voor verplichte rapportage, maar als praktische standaard voor ondernemingen die vrijwillig willen rapporteren of informatie moeten aanleveren aan hun ketenpartners.

Met de verwachte goedkeuring van de aangepaste standaard en de toepassing vanaf 2027 ontstaat een duidelijker kader voor deze groeiende groep ondernemingen.

Duurzaamheidsrapportage ontwikkel je uiteindelijk niet alleen vanuit regelgeving, maar samen met de bedrijven die ermee werken.